Milieucommissie

Berichten en Technische Fiches van de Milieucommissie (MICOM)
Plaats reactie
André Christiaens
Berichten: 70
Lid geworden op: Do 05 Feb 2004 17:27
Locatie: Londerzeel

Milieucommissie

Bericht door André Christiaens » Do 04 Mar 2004 14:13

Zelf een vogel zijn, is van oudsher de ultieme droom van de mensheid. Zweefvliegers trachten die droom om te zetten in realiteit. Vliegen zonder motor, zonder lawaai, zonder maar iemand of iets te verstoren: dat is de kern van de zweefvliegerij. Niet voor niets staat deze sporttak (want dat is het wel!) aan de wieg van de iets meer dan 100 jarige luchtvaart.

Interesse voor natuur.

Zweefvliegers zijn van nature er geînteresseerd in de natuur. Menig piloot is van zweefvliegen beginnen dromen nadat ie roofvogels, aalscholvers, ooievaars door het ruime zwerk heeft zien zweven. Maar ook weer fenomenen boeien de zwevers, want zij zijn daarvan afhankelijk. En landschappen, want we houden van de diversiteit van de streken waar we zachtjes overheen glijden. En kennis van bosecosystemen, valleigebieden, natuurlijke hellingen, zelfs bergen is noodzakelijk om in de lucht te blijven of de zwever netjes op de grond te zetten wanneer niet boven kan gebleven worden. Veel zweefvliegers houden ook van de open omgeving van waaruit we opereren.


Synergie met de natuur.

Zweefvliegvelden moeten onderhouden worden binnen het raamwerk van de internationale luchtvaartreglementen, die vooral tot doel hebben de luchtvaart veilig te houden. Om voor de hand liggende redenen zal je dus geen hoge vegetatie( struiken, struwelen of bomen) op een zweefvliegterrein vinden, tenminste toch niet op de piste of de onmiddelijke omgeving.
Vergeet niet dat een zweeftoestel landt met de snelheid van 90 tot 120 km per uur, en dan is een botsing (of zelf maar aanraken met de vleugelpunt) van hoog kruid al snel dodelijk. Veel toestellen zijn trouwens gemaakt uit hout en doek, of lichte kunststoffen.

Het voordeel van deze open graslanden is dat ze heel schraal worden gehouden. Ze hebben dus een vrij strak maairegime( piste en een veiligheidszone) waardoor een hoge soortendynamiek ontstaat voor planten, mossen en insecten. Iets verder van de landszone wordt minder frequent gemaaid. De uitbaters van een vliegveld doen dus niet anders dan bijvoorbeeld Natuurpunt, de beheerder van honderden natuurreservaten, namelijk: maaien en afvoeren. Hierdoor ontstaat bodemverschraling, maar die leidt wel tot een grotere soortendifferentiatie.
Hier kan struik- en dopheide tot ontwikkeling komen, allerlei schraalgraslanden en hooiland. Het is een insecten - en reptielenparadijs. Zo vormt het vliegveld van Zoersel(EBZR) nog een veilige thuis voor uiterst zeldzame sprinkhaansoorten die je nergens anders kan vinden. En dat trek dan weer vogels aan, zoals paapje, roodborsttapuit, steenuil, en veel andere zeldzame soorten die hier komen foerageren maar in de randbebossing broeden. Op sommige vliegvelden komen zelfs grutto's, scholeksters,wulpen en kievitten tot broeden. En dat vlakbij de landingsbanen! In voor- en najaar wordt op deze vliegvelden vaak massale stuwtrek waargenomen van piepers, leeweriken, roofvogels.
Extensieve vliegvelden (meestal zijn ze gedurende de week verlaten!) zijn dus refugia en stepping-stones binnen het Nature 2000-netwerk. De overheid krijgt hier natuur, zonder dat ze financiêle middelen en mankracht hoeft in te zetten.

Zweefvliegers houden het graag rustig.

De clubs moeten hun toestellen in de lucht krijgen. Dat gebeurt soms met een lier(een lange kabel), maar toch ook met sleeptoestellen, meestal kleine Piper Super Cubs of Robins om er maar twee te noemen. Dit heeft het voordeel dat de zwever meteen in een thermiekbel wordt"afgezet" en meteen aan een ononderbroken overlandvlucht van soms wel 5 à 7 uur kan beginnen. De sleeppiloten hebben de expliciete opdracht om de toestellen boven het vliegveld op te trekken, maar zeker niet in niet dicht bebouwde zones.

Het geluid van deze sleeptoestellen is erg beperkt, tenminste eens ze op een bepaalde hoogte de vliegveldzone hebben verlaten. De tendens om stille toestellen te kopen, of de bestaande sleepkisten uit te rusten met een 4-bladige milieuvriendelijke schroef is zeer sterk! op termijn verwacht men ook nog veel stillere (diesel-)motoren. Een sleep duurt overigens niet lang, zo tussen de 4 à 6 minuten(hoogte 500 meter). Het zweefvliegbedrijf begint trouwens meestal vrij laat, zo rond 11.00 uur als de eerste thermiek zicht begint te vormen.
Zweefvliegers zijn ook altijd terug voor zonsondergang. Bovendien zijn de dagen waarin kan gevlogen worden in Belgie relatief beperkt. Als het regent, te veel wind is of er komt een fiks onweer aan, zie je geen zwever in de lucht.

Zweefvliegers en de algemene milieubijdrage.

Zweefvliegen is niet gemakkelijk, want er is (op uitzonderingen na) geen motor aan boord. Wie dus wil landen, krijgt maar 1 kans. Typische circuits draaien, is er dus niet bij. Zweefvliegers worden door hun fijne techniek dan ook aanzien als bekwame piloten. Wie dus later voor beroeps-of privaat piloot studeert, moet ook minder uren praktijk doen. Dat is een niet te miskennen milieubijdrage. Het maakt de vliegerij ook toegankelijker voor wie het financieel niet breed heeft.

De clubs moeten werken conform de afgeleverde VLAREM-milieuvergunning. Voor militaire vliegvelden is meestal geen aparte vergunning, maar de opslag van brandstof en de garageactiviteiten zijn steeds vergunningplichtig. Er moeten dus normen nageleefd worden, en de clubs krijgen dus inspectie van de gemeentelijke en gewestelijke milieu-ambtenaren. Dan wordt ook gecontroleerd of alle milieuvergunningsvoorwaarden nageleefd worden. Er mag geen brandstof in de bodem lekken, het regenwater mag niet bezoedeld geraken, de olie-en vetvang moet regelmatig gereinigd worden, garage afval moet naar de KGA-kluis op het containerpark, enzovoort.

Groot onderhoud van de sleeptoestellen (met langdurig proefdraaien enzo) gebeurt meestal niet op de kleine vliegvelden. De wetgeving is heel streng, en daarvoor wordt een toestel meestal overgevlogen naar een erkend technisch bedrijf. Die beschikt op zijn beurt over de nodige milieuvergunningen.

Zweefvliegen en de zgn General Aviation heeft weinig te zien met de heisa rond nachtvluchten bijvoorbeeld. Jammer genoeg wordt de berichtgeving rond Zavemtem of andere grote luchthavens, ook wel eens doorgetrokken naar de kleie luchtvaart. Uit onderzoek pnl blijkt dat deze echter maar een miniscule fractie uitmaakt van het brandstofverbruik of de geluidshinderklachten.

De Liga en het milieu.

De Liga van de Vlaamse Zweefvliegclubs heeft aan actieve milieucommissie MICOM. Ze bestaat uit een milieuveratwoordelijke (soms ook milieucoôrdinator, zie Vlarem- wetgeving) per club. Elke club handelt ook volgens een milieucharter, en de MICOM staat de clubs met raad en daad bij om de erg ingewikkelde milieureglementering op te volgen en te implementeren op het terrein.

De Liga ondersteunt ook de plaatselijke initiatieven, zoals de intensieve samenwerking met bewonersgroepen of het gezamelijk beheer of natuurinventariseren met bijvoorbeeld Natuurpunt-kernen of universitaire instellingen. Hieruit, in overleg met de bevoegde overheden, beheersplannen ontstaan die de vliegactiviteiten combineren met een verhoogde aandacht voor natuurwaarden.

Meer info volgt.... :roll:
tekst: Dirk Vercammen

André Christiaens
Micom/Coôrdinator

Plaats reactie